czwartek, 06 maja, 2021

Baza roślin

Wawrzynek wilczełyko

Wszedłszy do lasu wczesną wiosną możemy spotkać na pierwszym kroku niewielki krzak, rzadko pokryty liśćmi, obsypany drobnymi kwiatami czerwonymi o silnym zapachu. Jest to Wawrzynek Wilczełyko.

Wawrzynek wilczełyko jest wysoki na 1 metr; zauważyć można jego gładką, żółto-szarą korę i liczne gałęzie, tak łykowate, że się nie dadzą oberwać bez pomocy noża. Najcharakterystyczniejsze są silnie pachnące kwiaty. Zapach kwiatów tych można znieść bez szkody na wolnym powietrzu, lecz w pokoju ciężko wytrzymać, powodują bowiem silny ból głowy.

Kwiaty rosną po trzy na skróconych gałązkach kwiatonośnych, które w poprzednim roku pokryte były liśćmi. Są one skupione przy wierzchołku łodygi tak, że cała gałązka z kwiatami wygląda na grona. Kwiat ma okwiat pojedynczy, nie rozróżniony na kielich i koronę, o płatkach dołem zrośniętych w rurkę, która rozkłada się w cztery śpiczaste wycinki barwy brudno-czerwonej, czasem jaśniejszej lub białawej. Rozciąwszy kwiat podłużnie, widzimy wewnątrz osiem pręcików o krótkich nitkach, umieszczonych w dwóch rzędach, jeden nad drugim. Na spodzie rurki widzimy na dnie kwiatowym słupek o zanikająco krótkiej szyjce i znamieniu nieco rozszerzonym. Tak się przedstawia Wilczełyko wczesną wiosną w marcu. Gdy jednak zobaczymy je w kilka tygodni później, dostrzeżemy w nim duże zmiany. Gałązki pokryły się liśćmi ułożonymi kupkowato na końcach łodyg kwiatowych. Liście posiada całobrzegie, lancetowate, odwrotnie wydłużone, dołem zwężone w krótki ogonek, na spodniej stronie niebieskawo-zielone. Miejsce kwiatów zajęły owalne jagody, początkowo zielone, po dojrzeniu czerwone, soczyste, o jednej pestce (właściwie jest to pestkowiec, kształtu jagody).

Wilczełyko według systemu Linneusza należy do VIII klasy; według systemu naturalnego zaliczone jest do rodziny Wawrzynkowatych (Thymelaceae).

Wilczełyko należy do najbardziej trujących roślin. Wszystkie części zawierają trującą substancję dafninę: korzeń, kora, nawet nasiona, przyłożone do skóry, naciągają pęcherze, po spożyciu zaś wywołują wymioty, zapalenie kiszek, często powodują nawet śmierć. Kora była dawniej używana jako silny środek leczniczy.